Wat te doen als depressie wéér de kop opsteekt

Eén op de vijf Nederlanders tussen 18 en 64 jaar krijgt ooit in het leven te maken met een depressie, volgens het Trimbos Instituut. En ben je eenmaal hersteld, dan is de kans dat je opnieuw een depressie krijgt maar liefst vijftig procent. Waarom horen en praten we hier dan zo weinig over? En wat kunnen we doen om terugval na depressie te voorkomen? Een interview met dr. Marc Blom, psychiater en bestuurder bij PsyQ.

 

Wanneer is er eigenlijk sprake van een depressie?

"Het woord 'depressie' wordt tegenwoordig voor alles en nog wat gebruikt – 'ik voel me een beetje depri' – maar is dus wat anders dan een tijdelijk dipje. Van een depressie is pas sprake als je je vrijwel de hele dag somber voelt. Deze gemoedstoestand moet minimaal twee weken onafgebroken zijn voordat ik de diagnose stel. In de praktijk duurt een depressie overigens veel langer."

 

Hoe beïnvloedt een depressie je dagelijkse leven?

"Enorm. Het is een ziekte die alle kwaliteit uit het leven wegneemt. Dingen waar je voorheen belangstelling voor had, interesseren je nauwelijks meer. Daarnaast zijn er vaak klachten zoals vermoeidheid, slecht slapen, geen eetlust, moeite met concentreren, snel geïrriteerd zijn en opzien tegen heel gewone activiteiten. Mensen met een depressie beschrijven het als 'living hell' en 'niet leven maar overleven'. En de drempel om erover te praten is meestal hoog."

 

Waarom is praten over depressie moeilijk?

"Mensen die eronder lijden zien hun depressie vaak als een teken van zwakte, als hun eigen schuld. Tegelijkertijd weten familieleden, vrienden en collega’s vaak ook niet wat ze moeten doen. Door machteloosheid praat men er maar liever niet over."

 

Persoonlijke ervaring met depressie

"Als ik een goede dag had, vond ik het zonde van mijn goede momenten om er weer over te moeten praten. Ik was vooral hard aan het bewijzen naar mezelf en de buitenwereld dat het goed ging." Lees het volledige verhaal van Esther...

 

Hoe kun je hier dan het beste mee omgaan?

"Door niet-oordelend vragen te stellen. Adviezen zijn namelijk snel gegeven, maar die werken bijna nooit. Daarnaast is het goed om iemand te helpen actief te blijven, zoals meenemen op een wandeling of samen een dagplanning maken. Zoek hierbij de balans tussen helpen maar niet te veel overnemen, en stimuleren maar niet dwingen."

 

Waardoor krijg je eigenlijk een depressie?

"Er is niet één oorzaak. Bij de meeste mensen is het een mix van erfelijkheid, trauma uit de jeugd en stress."

 

Blijft depressie altijd onderdeel van je leven?

"Behandeling is effectief en de meeste mensen herstellen goed. Bij een kleine groep gaat de depressie niet helemaal over helaas. En heb je eenmaal een depressie gehad, dan is de kans groter dat je depressie terugkomt."

 

Hoe vaak komt dat voor?

"Ik schat dat de helft van de mensen die een depressie heeft gehad, daar later in het leven ook weer last van krijgt. De grootste kans daarop is in de vijf jaar na de eerste depressie. Na een tweede depressie is de kans op terugval zelfs meer dan tachtig procent. Daarom is bescherming tegen terugval ontzettend belangrijk."

 

Wat kun je doen om terugval na behandeling te voorkomen?

"Veel. Er bestaan twee cognitieve therapieën die gericht zijn op het voorkomen van een volgende depressie. Je moet zo’n therapie wel blijven volgen, al gaat het een tijdje beter, anders werkt het niet. Hetzelfde geldt voor patiënten die medicijnen gebruiken die terugval tegengaan: zij moeten dit lang volhouden en dit wordt wel eens vergeten. En als klachten terugkeren, trek dan meteen aan de bel, voordat het weer erger wordt."

 

Hulp bij kiezen behandelaar

Onze Zorgcoaches staan voor je klaar als jij of een naaste te maken krijgt met een depressie. Zij kunnen je adviseren en informatie delen over verschillende depressiebehandelaars. Zo kun je zelf een betere keuze maken.

 

Samen met de Depressie Vereniging heeft Zilveren Kruis aan ruim dertig zorgaanbieders gevraagd hoe zij de beste depressiezorg kunnen bieden, waarbij de kans op een nieuwe depressie zo klein mogelijk is. Vijf aanbieders (Mentaal Beter, Max Ernst GGZ, HSK, Lentis en Parnassia) toonden aan dat zij uitstekende zorg bieden en klantgericht werken.