Waarom kou en verkoudheid altijd samen gaan

Je kent het wel: buiten slaat het weer om en op een dag merk je dat je je eigenlijk niet zo lekker voelt. Je moet vaak niezen en hoesten, hebt keelpijn en misschien heb je ook nog last van oorpijn. ‘Een griepje’, zegt de dokter. En: ‘Het heerst’. Waarom worden we toch altijd ziek als het buiten koud is? Wij zochten het uit. 

 

Het lijkt wel alsof ziek zijn en lage temperaturen met elkaar te maken hebben. Niet voor niets zit het woordje ‘kou’ in ‘verkouden’ en slikken we massaal vitaminepillen als de r weer in de maand zit. In de herfst en winter lijken we allemaal gevoelig voor kuchjes, griepjes en niesaanvallen. Maar volgens wetenschappers van de Rijksuniversiteit Groningen heeft kou an sich niets te maken met griep of verkoudheid . Deze kwaaltjes worden namelijk veroorzaakt door virussen die in de lucht zweven en die we af en toe ‘per ongeluk’ binnenkrijgen.

 

Veertigduizend vochtdruppeltjes

Het werkt zo: de lucht zit vol met vochtdruppeltjes, waar talloze ziekteverwekkers in zitten. Zonder dat je het merkt, adem je deze druppeltjes in en komen stofjes in je longen terecht. Soms zit hier een virus bij dat een verkoudheid veroorzaakt (het rhinovirus) of voor een griepje zorgt (het influenzavirus). Zodra de ziekteverwekker via je luchtwegen is binnengedrongen, maakt het snel nieuwe virusdeeltjes aan, waardoor je gaat niezen, hoesten en proesten. Zo komen er besmette vochtdruppeltjes in de lucht, die iemand anders weer inademt. Met één nies verspreid je zo’n veertigduizend besmette vochtdruppeltjes. Als je hoest, zijn dat er zo’n drieduizend.

 

Ophokgedrag

Wat opvallend is, is dat de virusdeeltjes het hele jaar door in de lucht zweven en we toch in de winter meer kans hebben om ziek te worden. Hoe zit dit dan? Volgens wetenschappers gebeurt dit omdat we in de winter graag binnen blijven. Dan zitten we met z’n allen dicht op elkaar, in slecht geventileerde ruimtes zoals bussen, treinen en klaslokalen. De ramen dicht, geen frisse lucht te bekennen. Als hier iemand niest, blijven de virusdeeltjes in de ruimte rondzweven, waardoor meer mensen kans lopen om besmet te worden. Een verkoudheid is dus eerder toe te wijzen aan ons gedrag dan aan de kou zelf.

 

Winterweer

Toch is het winterweer ook niet helemaal onschuldig. Dat ontdekten wetenschappers in het Rotterdamse Erasmusziekenhuis. Het blijkt namelijk dat verkoudheidvirussen heel goed gedijen bij winterse temperaturen. Zo vermenigvuldigen de virusdeeltjes zich sneller in een koude neus. Ook worden bloedvaten in je neus en keel smaller als het koud is, waardoor er minder bloed doorheen stroomt. Minder doorbloeding betekent minder afweerstoffen wat als gevolg heeft dat je weerstand verlaagt en de snel toegenomen virussen ongestoord hun gang kunnen gaan.

 

Met andere woorden: je wordt dus niet verkouden van het weer zelf, maar als de temperatuur daalt, loop je wel meer risico om ziek te worden.

 

Ook nu heerst er weer een griepepidemie in Nederland. Hoe je jezelf hiertegen beschermt, lees je volgende week in ons vervolgartikel ‘Zes tips om verkoudheid en griep te voorkomen’.

 

regen2-365x290-beeld_blog_thumb.jpg