Pesten op de werkvloer: steek jij er een stokje voor?

Je zou het misschien niet verwachten, maar ruim een kwart van de Nederlanders is weleens gepest op het werk. Van uit de hand gelopen grappen tot dagelijks uitgescholden worden door collega’s: pesten op de werkvloer komt veel voor. En de impact ervan is groot. Uit onderzoek van kennisinstituut TNO blijkt dat pesten in veel gevallen tot psychische klachten en werkverzuim leidt. Zo’n vier miljoen extra verzuimdagen per jaar zelfs. Wat kun je doen om pesten op het werk te herkennen en – minstens zo belangrijk – te stoppen?

 

Als Jeffrey in zijn werk iets fout doet, roepen zijn collega’s expres hard door kantoor dat hij ‘een misser’ maakt. En Sanne, die vorig jaar in dienst kwam en nu al promotie heeft gemaakt, wordt achter haar rug om ‘het schoothondje’ genoemd. Dit zijn beide voorbeelden van pestgedrag dat binnen organisaties regelmatig voorkomt. En niet alleen bij collega’s onderling. Ook leidinggevenden pesten hun werknemers. Ruim tien procent zelfs, zo bleek uit de cijfers van TNO.

 

Pestgedrag

Er zijn verschillende soorten van pesten, zoals sociaal isoleren, roddelen of bedreigen. Je kunt de volgende vormen onderscheiden:

 

  • Sociaal isoleren: telkens dezelfde persoon buitensluiten, expres negeren in vergaderingen en gesprekken of niet meevragen tijdens de lunch of na werktijd.
  • Werk opzettelijk onaangenaam maken: expres en onnodig veel kritiek op iemands werk geven, hem of haar telkens dezelfde nare klusjes laten opknappen of opzettelijk telefoontjes ‘vergeten’ door te geven.
  • Belachelijk maken: herhaaldelijk flauwe grappen maken over iemands uiterlijk, gedrag of andere eigenschappen.
  • Roddelen: wanneer er telkens over dezelfde persoon gesproken wordt achter zijn of haar rug om en diens reputatie opzettelijk geschonden wordt.
  • Bedreigingen, racisme of (seksuele) intimidatie: soms worden mensen bedreigd of geïntimideerd met opmerkingen. Denk aan uitspraken zoals ‘als je niet oppast dan word je ontslagen’. Racistische of seksueel getinte uitspraken of ongewenste handtastelijkheden vallen hier ook onder.

 

Gevolgen van pesten

Als je op jouw werk één van bovenstaande uitspraken of gedragingen herkent, dan is er mogelijk sprake van pesten. Bedenk dan dat je waarschijnlijk maar een deel van het leed ziet. Het slachtoffer van de pesterij weet namelijk niet wanneer de volgende aanval komt en zal zich hier geestelijk op voorbereiden. Acht uur per dag, vijf dagen in de week. Dat breekt een keer op, met alle gevolgen van dien: slapeloosheid, aanhoudende hoofdpijn of oververmoeidheid. En als het pesten aanhoudt, liggen ook een burn-out en andere werkgerelateerde psychische ziekten op de loer. Dit kan leiden tot veel ziekmeldingen en een nare sfeer op de afdeling.

 

Actie ondernemen

Daarom is het belangrijk dat je laat zien dat jij het pestgedrag niet goedkeurt. Dit doe je door zelf de verantwoordelijkheid te nemen en de pesters aan te spreken op hun gedrag. Hiermee laat je je collega weten dat jij hem of haar wel steunt. Samen kunnen jullie dan naar een oplossing zoeken. Stap bijvoorbeeld naar de leidinggevende en vraag om actie. De werkgever moet namelijk helpen bij het voorkomen van pesten. Of schakel een vertrouwenspersoon in. Want niets doen is geen optie, toch?

 

Heb jij wel eens te maken gehad met pesten op de werkvloer? Hoe ben je hiermee om gegaan? 

12 Opmerkingen
Bezoeker

 Hallo Rogier.

 

Ik ben 30 jaar. Ik heb gewerkt bij IBN Groep in Oss. Maar gelukkig ik ben nou helemaal afgekeurd!!! Toen ik heb gewerkt bij IBN. Ik heb wel eens gehad met pesten op het werkvloer. Mensen zeiden dat ik moet weggaan van werk of gaan naar dagbesteding! Thuis ik kwam met zware hoofdpijn. Een keer heeft medewerker daar op mijn zo geschreuwt(schreeuwen) dat ik kreeg toen flinke huilbui. Ik kan niet tegen als mensen schreeuwen op mijn!! Toen ik ben gegaan naar vertrouwpersoon. En vertrouwpersoon heeft gepraat met teamleider. En teamleider met deze medewerker. Gelukkig ik werk nou niet meer daar ben afgekeurd!

 

 

Webcare

Wat erg voor je Nastya wat daar gebeurde op je werk. Snap dat je er niet tegen kan als er tegen je geschreeuwd wordt. Dat vindt niemand leuk. 

Bezoeker

Pauline.

 

Bedankt voor je leuke reactie! Gelukkig ik ben nou afgekeurd omdat op het werk geweest veel lawaai en herrie(lawaai)! Dat is fabriek waar zieke mensen werken. Dat klopt! Maar nou ik heb rustig leven. Woon op zichzelf. En doe mijn best!!!!

Goed dat er mede n.a.v. de petitie 'Stop pesten op het Werk!' nu aandacht voor het onderwerp is o.a. in de vorm van de campagne Herken Pesten.

Voor het beste resultaat is er naast de campagne Herken Pesten mijns inziens meer nodig, en wel in de vorm van handhaving. Door de nu veelal afwezige handhaving (ondanks alle mooie woorden her en der) komt pesten op het werk nu meer voor dan nodig is met alle gevolgen van dien.

Daarom de volgende ingezonden opiniebijdrage:
http://gerrithartholt.blogspot.nl/2015/07/ingezonden-opiniebijdrage-voor-website.html

 

Aangezien pesten op het werk ziekmakend kan zijn (een mens is geen rationele computer maar een emotionele neurocomputer), veroorzaakt dat pesten (of zo u wilt intimidatie) niet alleen veel leed maar ook vermijdbare kosten. Graag ga ik daarom ter voorkoming van dat leed en die kosten in gesprek met Zilveren Kruis / Achmea.


Tot nadere toelichting ben ik gaarne bereidt.

Groet Gerrit Hartholt

Initiatiefnemer petitie Stop pesten op het Werk! en ervaringsdeskundige
https://nl.linkedin.com/in/gerrithartholt/nl

Voor pesten zijn er twee oorzaken aan te wijzen. Bij kinderen gaat het om de groei en ontwikkeling van het brein, en bij volwassenen gaat het om afgunst. Kinderen kunnen er dus eigenlijk niets aan doen dat ze gaan pesten. Het is hierdoor ook zinloos om te proberen het te voorkomen want de vergelijkbare pubertijd kun je ook niet voorkomen. Pesten kun je wel stoppen maar omdat pesten een stap naar de volwassenwording is moet je dit op een volwassen manier aanpakken. Dus niet met rollenspellen, gekleurde petjes en andere kwakzalverij maar met respect en openheid.

Bij pesten op de werkvloer moet je dit ook doen. Leg het probleem dus niet bij de werkgever maar bij de persoon die verantwoordlijk is voor de pesterij. En dat is natuurlijk de pester! De reden hiervoor is heel logisch want pesten is een onrechtmatige daad. De schade welke hier uit voortvloeit moet volgens de wet (Artikel 6:162 e.v. van het Burgerlijk Wetboek) vergoed worden door de aansprakelijke aan de benadeelde.

Ik gebruik dit bij pesterijen onder kinderen en hiermee wordt pesten in 1 dag blijvend gestopt want daar zorgen de ouders van de pester wel voor. Je kunt dit ook bij volwassenen toepassen. Kijk maar:

Beste Kees, jouw pesterijen naar mij knagen aan mijn gezondheid. Ik eis dat je hier onmiddellijk mee stopt. Als je dat niet doet dan stel ik jou aansprakelijk voor de door mij geleden schade. Deze schade betreft behalve de materiele, psychische en letselschade ook de derving van levensvreugde. Vanaf nu zal ik voor elke pesterij door jou een schadevergoeding eisen van € 250,- Deze zal ik laten invorderen door een deurwaarder of rechtbank. De kosten hiervoor maken deel uit van de door mij geleden schade en komen dus voor jouw rekening.

 

Enz.

Kees weet nu dat zijn pesterijen geld gaan kosten en dat is voor Kees de beste reden om direct te stoppen!

 

Gerrit Hartholt
N/A

Als het gaat om wat kan een zorgverzekeraar als Zilveren Kruis / Achmea eventueel doen om het leed en de kosten die pesten op het werk veroorzaken terug te dringen, ga ik in deze fase het liefst in gesprek. Dit mede omdat dit een pionierfase is.

Voor hen die verstand hebben over hoe het menselijk lichaam werkt, een mens is geen rationele computer maar een emotionele neurocomputer. Dit betekent dat als iemand gepest wordt, dat dit tot emotionele trauma's kan leiden die weer (somatische) gezondheidsklachten tot gevolg kunnen hebben.

Hoe dit aan te pakken zowel in de zin van voorkomen als genezen (vraagstuk op zich), ga ik in deze fase liever in gesprek dan nu allerlei (mogelijk gevoelige) zaken op een forum te zetten. Ik wil mijn gesprekspartner(s) op dit onderwerp wel in de ogen kunnen kijken.

Bijkomend aspect is dat een vage Stichting er met mijn ideeën, inzet en goede naam vandoor probeerde en probeert te gaan, dit maakt het voor mij extra noodzakelijk dat ik wel uit kijk om goede ideeën op een forum te zetten. Better safe than sorry.

Tot nadere toelichting ben ik gaarne bereidt.

Groet Gerrit Hartholt.

Medewerker

Bedankt voor je reactie Gerrit! 

 

Flinke stappen moeten er nog gemaakt worden op het gebied van pesten op de werkvloer. Ik heb jouw blog aandachtig doorgelezen. Wat mij in het bijzonder opvalt is dat het een oerwoud van mogelijkheden is. Echter leiden deze mogelijkheden uiteindelijk nergens toe.

 

Je noemt in je blog de maatregel die in België is doorgevoerd. Pesten tegengaan door te straffen. Een flinke stok achter de deur is het zeker, maar straffen is een simplistische manier en komt altijd achteraf (eigenlijk te laat). Het is treurig om te moeten lezen dat straffen de enige manier is om invloed te kunnen uitoefenen.

 

Wat mij aanspreekt in je blog is de onderstaande tekst:

"Ik hoop dat dat gedoe (en ander gedoe) nu omgezet kan worden in positieve energie en positieve actie gericht op het adequaat aanpakken (liefst preventief) van pesten op het werk."

 

Met preventief bedoel je dat men als "team" elkaar aanspreken op houding en gedrag? Een prachtig ideaal, hoe zie jij dit precies voor je? Daar ben ik echt heel erg benieuwd naar! 

Geachte meneer de Haas, beste Aaron.

Dank voor de vlotte reactie.

Op de (nieuwe) website / het (nieuwe) blog Stop pesten op het werk iets meer over hersteltips:
http://www.stoppestenophetwerk.nu

 

Als het gaat om het aanspreken op gedrag ken ik voorbeelden dat de hoogste baas in de kantine het woord nam en duidelijk maakte dat pesten op het werk in zijn/haar toko niet wordt tolereert, en dat als er iets is iemand zich bij hem/haar kan melden.

Anno nu is de aanpak van pesten op het werk vaak een papieren tijger (mede t.g.v. wetgeving), waarbij de overheid in feite zelf (qua gedrag) een papieren tijger zonder tanden is.

Voor de duidelijkheid het volgende, dat wat ik in mijn ingezonden opiniebijdrage schrijf is het beleidsmatige deel (beste overheid stop gedogen pesten op het werk), als het gaat om wat kan een zorgverzekeraar doen dat is een iets andere insteek. Over dat laatste kan ik met jullie (mede omdat ik klant ben bij jullie) in gesprek gaan, maar dan onder zeg vier of zes ogen.

Meneer de Haas het beste.

Groet Gerrit Hartholt

Initiatiefnemer petitie Stop pesten op het werk en ervaringsdeskundige
https://nl.linkedin.com/in/gerrithartholt/nl
Een uitnodiging voor linkedin stel ik op prijs.
Naar verluidt hebben mensen met autisme een 15% groter probleemoplossend vermogen. ;-)

Geachte meneer de Haas, beste Aaron.

Zolang als de overheid bedrijven houdt aan de regel dat een bedrijf afgerekend wordt of of het bedrijfseconomisch resultaat (lees een bedrijf wat verlies maakt gaat dicht). En tegelijkertijd niet houdt aan de regels rond zorgplicht etcetera, dan geeft de overheid een vreemd signaal af.

M.b.t. een woud aan mogelijkheden, het idee is simpel je dwingt preventie af door handhaving. Geen controle op de maximumsnelheid? Kijk wat voor zooitje het wordt.

Straffen is niet de enige manier, maar wel een belangrijke stok achter de deur. Is die stok er niet dan ziet menigeen kansen om er mee weg te komen. (Zie ook mijn opmerking over preventie afdwingen door handhaving.)

Diverse onderzoeken laten zien dat het middenmanagement het "voorbeeld" van het topmanagement volgt qua cultuur. Geeft het topmanagement het goede voorbeeld (lees pesten aanpakken) dan volgt de rest. Geeft het topmanagement het verkeerde voorbeeld (bijvoorbeeld vast personeel wegpesten op het te vervangen door all-in goedkoper flexibel personeel), dan volgt ook de rest en gaat het principe van het recht van de sterkste gelden.

Meneer de Haas het beste.

Groet Gerrit Hartholt.

Medewerker

Hey Gerrit, 

 

Je kunt wel altijd een privébericht toesturen met jou idee/ gedachten over het te voeren beleid. Nu is er binnen het Zilveren Kruis ook een beleid aanwezig m.b.t. pesten op de werkvloer. Wanneer je een privébericht stuurt, kunnen wij je bericht doorzetten.

 

Mocht je dat fijn vinden?

 

 

 

Er wordt te vaak gedacht dat een goed voorbeeld wordt gevolgd. Maar als dit waar zou zijn dan zal ook een slecht voorbeeld worden gevolgd. Toch krijgen crimelen niet automatisch een crimineel kind, en ook het tegengestelde is niet waar. Is ander gedrag aangeleerd of is het aangeboren? Nature or Nurture! We zien dat kinderen tot hun 15e jaar in de egocentrische fase zitten en velen komen daar misschien nooit meer uit. Dit betekent niet dat negatief gedrag t.o.v. anderen hierdoor als verzachtende omstandigheid moet worden gezien. Maar mensen die dergelijk gedrag vertonen moeten op dat vlak misschien niet als volwassenen maar als kinderen worden behandeld. Praten met een pester heeft namelijk geen enkele zin. Vaak zijn ze mondiger omdat ze niet nadenken over hetgeen ze zeggen, de gepeste neemt die tijd wel en kan daardoor niet op tijd reageren en wordt dus overrompeld.

Bij pesterijen op de werkvloer kun je te maken hebben met een goede werknemer met nare sociale eigenschappen. Voor het bedrijf telt alleen het eerste. Op grond daarvan kun je dus stellen dat de werkgever de pesterij niet zal aanpakken, net zoals de meester op school dat niet doet. Het sociale aspect is ondergeschikt aan het economische. 

Het belangrijkste in dit alles is dat je als wernemer je arbeid aanbiedt in ruil voor geld. Met dit geld wil je een leven opbouwen en nu is er iemand die je dat onmogelijk maakt. Bij wie ga je dan klagen en wat verwacht je daar van?

Voormalig medewerker Zilveren Kruis

Hey Rinus, bedrijven hebben vaak een vertrouwenspersoon die je daarbij kan helpen. Vaak helpt het om samen met een neutrale partij in gesprek te gaan met de pester. 

 

Ik deel je mening niet dat het praten met een pester geen enkele zin heeft, als een pester inziet wat hij/zij aanricht kan dat zeker invloed hebben.

 

Wat betreft jouw opmerking over bedrijven, waarom zou een prettige werksfeer ondergeschikt zijn aan het economische aspect? Bij ieder bedrijf waar ik heb gewerkt was de werksfeer 1 van de belangrijkste punten voor de leidinggevenden.