Leer omgaan met faalangst op werk

Je baas vraagt je een korte presentatie te geven over een onderzoek dat je hebt uitgevoerd. Bij het idee alleen al breekt het zweet je uit. Stel dat je verhaal niet voldoet aan zijn verwachtingen? Of dat je dingen zegt die niet kloppen? Of erger nog, wat als je een black-out krijgt? Als je deze gedachten herkent, dan heb je mogelijk last van faalangst. En dit kan je ontwikkeling behoorlijk belemmeren. Dus: hoe herken je faalangst en hoe kom je ervan af? Enkele tips.

 

Rood worden, zweten, knikkende knieën, een versnelde hartslag. Het is logisch dat je hier last van krijgt als je een beetje gespannen bent voor een presentatie. Maar wat als je niet meer naar werk durft omdat je er zó tegenop ziet? Of dat je – bij voorbaat – presentaties geven vermijdt omdat je bang bent dat je tekort schiet? In dat geval is er sprake van faalangst.

 

Soorten

Faalangst uit zich op verschillende manieren. Grofweg is het fenomeen onder te verdelen in drie soorten:

 

  1. Cognitieve faalangst: deze vorm heeft te maken met kennis en het - op het moment suprême - niet kunnen terughalen hiervan. Dit wordt ook wel een ‘black-out’ genoemd. 
  2. Sociale faalangst: bij deze vorm gaat contact met andere mensen gepaard met stress. Spreken in het openbaar is dan moeilijk. De angst om af te gaan speelt hier een grote rol. 
  3. Motorische faalangst: hierbij lukt het je niet om onder druk lichamelijke handelingen goed uit te voeren. Ben je bijvoorbeeld een tekentalent, maar lukt het niet als iemand meekijkt? Dan kan er sprake zijn van motorische faalangst.

Vluchten of vechten

Mensen die last hebben van faalangst, reageren door te ‘vluchten’ of te ‘vechten’. Deze termen zijn afgeleid van onze natuurlijke reactie op angst. De gevoelens die ontstaan als je bang bent om een presentatie te geven, zijn namelijk hetzelfde als de gevoelens die je hebt als je in de jungle een tijger tegenkomt. Je lichaam geeft het signaal af: gevaar! Adrenaline wordt aangemaakt, je spieren verstijven en je hart gaat sneller kloppen. Vervolgens maak je onbewust de keuze: vechten of vluchten.

 

Ben je geneigd om te vluchten, dan stel je het werk of de bezigheid zo lang mogelijk uit. Dit wordt passieve faalangst genoemd. Je zet je maar half in voor een taak of je verzint een smoes om onder een opdracht uit te komen. Dit is vermijdingsgedrag en zeer herkenbaar voor faalangst.

 

Bij actieve faalangst ga je het gevecht aan en bijt je jezelf vast in je werk. Zo probeer je de kans op falen zo klein mogelijk te maken. Uiteindelijk kan dit je lichamelijk uitputten, want deze continue vechtersmentaliteit kost een hoop energie.

 

In sommige gevallen, zoals bij motorische faalangst, is er ook sprake van een derde reactie: verstijven. Waar je normaal gesproken goed in bent, lukt plotseling niet meer. Je verlamt letterlijk van de angst.

 

Tips tegen faalangst

Gelukkig zijn alle vormen van faalangst te behandelen. Dit kan met behulp van een therapeut of door zelf stappen te ondernemen. Ga langs bij de huisarts en leg uit waar je tegen aanloopt. Die kan je dan doorverwijzen naar een specialist.

 

Het is belangrijk om faalangst te verslaan. Het zou natuurlijk zonde zijn om, enkel door angst, mogelijkheden te missen om jezelf te ontwikkelen. Onderstaande tips kunnen je alvast op weg helpen.

 

  1. De eerste stap is toegeven dat je last hebt van faalangst. Dan kun je ermee leren omgaan, in plaats van het negeren.
  2. Maak de angst concreet. Breng in kaart waar je precies bang voor bent. Welke situaties maken je angstig? Wat doe je dan en denk je dan? Door het probleem concreet te maken, wordt de aanpak ervan helderder. Denk niet: ‘Ik heb nu eenmaal faalangst en dat gaat nooit meer over’.
  3. Stel haalbare doelen. Maak het jezelf niet nog moeilijker door hele hoge eisen aan jezelf te stellen.
  4. Fouten maken mag. Geef jezelf permissie om fouten te maken en hiervan te leren. Jezelf vertellen dat fouten maken rampzalig is, helpt je niet verder. 
  5. Fysieke activiteit is dé manier om je hoofd leeg te maken en je zorgen opzij te zetten. Ga dus lekker vaak sporten!
  6. Leer wat meer te ontspannen. Verdiep je eens in yoga of meditatie. Dit zijn allemaal goede manieren om geestelijk en lichamelijk tot rust te komen.
  7. Bereid je altijd goed voor. Als je die belangrijke presentatie tot in de puntjes hebt voorbereid, ben je zelfverzekerder en verklein je de kans dat dingen verkeerd gaan.
  8. Relativeer. Stel jezelf de vraag: wat is het ergste dat me kan overkomen? 
  9. Blijf bij jezelf. Zoals de omschrijving doet vermoeden heeft faalangst altijd met andere mensen te maken, zij zijn immers degenen die verwachtingen stellen. Maar wie is er nou belangrijker? Jij toch zeker!
  10. Vergroot je zelfvertrouwen door vaak dingen te doen waar je goed in bent.

 

4 Opmerkingen
Bezoeker

Hallo Sophie.

 

Dank voor handige tps en ook dank voor informatie!

Bezoeker

Hallo. Toen ik heb gewerkt ik kreeg ook natte handen ook ik ben gezweten gewoorden. Ook zware hoofdpijn dat moet veel paracetomols nemen. Of huilen op het werk. Maar ik deed op het werk altijd best!! 

Webcare
Webcare

Hoi @nastya2785, wat heftig dat je er zoveel last van had! Hielpen de paracetamols, of heb je ook nog andere tips?
Groet, Kim

Bezoeker

Hoi Kim.

 

Bedankt voor je reactie! Ik ga niet zeggen hoeveel toen ik heb genomen de paracetomols,maar veel. Ik denk 4. Omdat ik werkte bij fabriek waar werken veel mensen en waar altijd lawaai! Gelukkig ik ben nou afgekeurd!!! En deze paracetomols hielpen.

 

Gewoon best doen-anders kun je niet doen! Zo is mijn tip!