Gezond eten en leven voor je kind
Moderator ‎19-01-2016 14:11
Moderator

Je wilt een kindje, of je bent al zwanger. Dan is de kans groot dat je wordt overspoeld met tips over goede voeding en gezond leven. Van je ouders, van vrienden met kinderen en op het internet. Iedereen schijnt te weten wat goed is voor jou en je ongeboren kind. Maar welke van deze adviezen kloppen nou echt? We vroegen het aan Régine Steegers-Theunissen, hoogleraar periconceptie epidemiologie bij het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam.

 

Onderzoekers weten er al veel over: de rol van voeding en leefstijl bij zwanger worden en zwanger zijn. "Nu is de uitdaging om deze kennis bij stellen met een kinderwens te krijgen," aldus Steegers. Zij doet al dertig jaar onderzoek naar het effect van voedings- en leefgewoontes op de vruchtbaarheid van de vrouw en man, en zwangerschap.

 

Waar lopen stellen tegenaan als het gaat over voeding en leefstijl rondom zwangerschap?

"Ongeveer tachtig procent van alle stellen die zwanger (willen) worden, zijn gewend aan bepaalde voedings- en leefgewoontes die niet goed zijn voor zichzelf, en daarmee ook niet voor hun kind. Denk hierbij aan: onvoldoende groente en fruit, alcoholgebruik en roken, met als gevolg onder andere een tekort aan foliumzuur en overgewicht.

 

Als je in verwachting bent, krijg je uit je omgeving veel goedbedoelde adviezen over voeding en leefstijl. Soms zelfs tegenstrijdige. Welke je hiervan het beste kunt opvolgen, is meestal moeilijk te bepalen.

 

Zo hoor ik nog wel eens het advies dat zwangere vrouwen moeten eten voor twee. Dat is niet waar. De kwaliteit en variatie van wat er op je bord ligt, is veel belangrijker dan de hoeveelheid."

 

Wat zijn zoal de gezondheidsrisico’s bij ondoordachte keuzes in voeding en leefstijl?

"Laat ik voorop stellen dat de gevolgen van bijvoorbeeld het ontbreken van een stukje erfelijk materiaal vooralsnog niet te beïnvloeden is door voeding of leefstijl. Je hebt dus niet alles zelf in de hand.

 

Als je lichaam niet in een goede conditie is, kan het moeilijker zijn om zwanger te worden. Enerzijds door wat je eet en drinkt, anderzijds door andere gewoontes zoals hoeveel je sport en of je rookt.

 

Ben je eenmaal zwanger, dan is je ongeboren kindje afhankelijk van hoe gezond jij leeft. Vooral in de eerste drie maanden van de zwangerschap zijn goede voedings- en leefstijlkeuzes belangrijk om de kans op complicaties tijdens de zwangerschap te verminderen. Denk hierbij aan het optreden van een miskraam, aangeboren afwijkingen, hoge bloeddruk en zwangerschapsdiabetes."

 

Hoe weet je dan waar je op moet letten met voeding?

"Deze voedingskeuzes zijn de belangrijkste:

 

  • Verse, zelfbereide maaltijden in plaats van regelmatig kant-en-klaar en fastfood.
  • 200 gram groente per dag (4 opscheplepels).
  • 2 stuks fruit per dag. Of wat extra ter vervanging van hartige en zoete tussendoortjes die je gewend bent.
  • 3 a 5 keer vlees of vleesvervangers per week. Laat lever en leverproducten links liggen.
  • 2 keer eieren of vette vis per week. Zalm, makreel, sardines en forel zijn een goede bron van omegavetzuren, belangrijk voor vruchtbaarheid.
  • 4 a 5 sneetjes volkoren brood per dag. Brood kan gedeeltelijk worden vervangen door ontbijtgranen, crackers of beschuit rijk aan vezels. Ook bruine rijst is een gezonde bron voor vezels en vitaminen.

Eet je zo, dan heeft dat een positieve invloed op je vruchtbaarheid en de ontwikkeling van je ongeboren kind. Ben je nieuwsgierig naar meer voedingstips voor rond de zwangerschap, kijk dan op de website van het Voedingscentrum."

 

En wat vraagt aandacht qua leefstijl?

"Combineer bovenstaande voedingsgewoontes met ten minste een half uur actief bewegen per dag. Probeer dit te verweven in je dagelijkse leven, bijvoorbeeld door vaker de fiets te pakken. Zo krijg of houd je je lichaamsgewicht op een gezond peil. Voor vrouwen komt dit neer op een Body Mass Index (BMI) van tussen de 19 en 25.

 

Roken en alcohol drinken kun je het beste helemaal stoppen als je zwanger wilt worden. Stap bijvoorbeeld over op een vruchtensapje of alcoholvrij biertje."

 

Verder nog iets?

"Het advies is om extra foliumzuur te gebruiken in een dosering van 1 maal per dag 1 tablet van 0.4 mg, tenminste 4 weken voor de zwangerschap tot en met 12 weken na de eerste dag van de laatste menstruatie. Voldoende foliumzuur is belangrijk vóór en in de eerste fase van de zwangerschap. Dit stofje heeft namelijk invloed op de ‘programmering’ van het erfelijk materiaal. Hierdoor vermindert de kans op het krijgen van een kindje met een open ruggetje of kattenkopje.

 

Tijdens de zwangerschap wordt ook het gebruik van een vitamine D-tablet in een dosering van 10 microgram per dag aanbevolen voor een goede botontwikkeling van je kind. Bespreek dit advies met je verloskundige of gynaecoloog, omdat sommige vrouwen geen supplement nodig hebben."

 

Welke rol heeft de man in gezond eten en leven?

"Als de man ook gezonde keuzes maakt in het dagelijkse leven, draagt dit allereerst bij aan een goede zaadkwaliteit, wat helpt bij de kans op bevruchting. Daarnaast geeft het de vrouw steun en motivatie als hij zich ook aanpast aan de nieuwe gezonde voedings- en leefgewoonten. Het is erg belangrijk om dit samen te doen."

 

Waar kunnen stellen die in verwachting zijn terecht voor betrouwbare informatie over voeding en leefstijl?
"Als je zwanger bent of wilt worden, kom je meestal in een vroeg stadium in contact met je huisarts, een verloskundige of gynaecoloog. Zij kunnen je adviseren over je lichamelijke conditie en medicijngebruik, en wijzen je de weg in de zorg.

 

Echter, niet alle zorgverleners hebben de tijd en kennis om zich te buigen over de voeding- en leefstijlgewoontes. Terwijl die wel invloed kunnen hebben op de vruchtbaarheid en het voorkomen van complicaties. Daarom heeft het Erasmus MC een persoonlijk begeleidingsprogramma ontwikkeld dat het stel met kinderwens, en hun zorgverlener, een steuntje in de rug geeft bij leefstijlverandering vóór en tijdens de zwangerschap: Slimmer Zwanger."

 

Wat houdt Slimmer Zwanger in?

"In dit programma start je met een online zelftest, waarin je vragen beantwoordt over jouw voedings- en leefstijlgewoontes. Hieruit rolt een persoonlijke risicoscore. Daarna volgt een coachingstraject op maat via je smartphone – volledig anoniem – dat je ondersteunt met onder andere tips en recepten, en motiveert bij gezond leven. Dit helpt om zwanger te worden, problemen tijdens de zwangerschap te verminderen, en de kans op een normale bevalling en het krijgen van een gezond kind te vergroten.

 

Stellen met een kinderwens kunnen zich aanmelden voor deelname op slimmerzwanger.nl."

 

Klanten van Zilveren Kruis krijgen vanuit de meeste aanvullende pakketten één abonnement op Slimmer Zwanger vergoed.

 

Van welke voedings- of leefstijlgewoonte vraag jij je af of die verstandig is rondom zwangerschap?